دیوار صوتی - پلیمر طلایی یزد

مقدمه

آلودگی صوتی پدیده جدیدی نیست. شهرهای بزرگ همیشه مملو از سر و صدای خیابانها وبزرگراهها به عنوان منبع تولید آلودگی صوتی بوده¬اند. با این حال با افزایش ترافیک، توسعه اقتصادی، افزایش تراکم جمعیتی و بالا رفتن سطح توقع در زندگی امروزی، آلودگی صوتی به مسئله مهمی در رشد و توسعه شبکه راههای درون شهری تبدیل شده است. در نتیجه دیوارهای صوتی به یک جزء لاینفک و غیر قابل صرفنظر در اکثر بزرگراهها تبدیل شده¬اند. از زمانی که اولین دیوار صوتی در سال 1968 در کالیفرنیا نصب شد تا به حال، تحقیقات گسترده¬ای در سرتاسر جهان بر روی علم شناخت صوت دیوارهای صوتی صورت گرفته است. نتایج این بررسی¬ها حاکی از آن است که شاید بتوان از نقطه نظر علم شناخت صوت، آلودگی صوتی را تا حد موثری کاهش داد، اما در عمل مسائل مهم دیگری از قبیل حفظ زیبایی محیط شهری و مناطق مسکونی نیز تعریف می¬شود که تمام محاسبات را بر هم خواهد زد. مباحثی که در این مورد ارائه گردیده¬اند چکیده¬ای از اصول اساسی و اولیه طراحی دیوارهای صوتی است که از مراجع معتبری از قبیل دپارتمان حمل و نقل ایالت آریزونا، وزارت حمل و نقل آمریکا، دپارتمان حمل و نقل واشنگتن، موسسه تحقیقات جاده¬ای استرالیا، دپارتمان حمل و نقل کالیفرنیا و دانمارک و برخی کشورهای اروپایی استخراج گردیده است. در این مقاله به برخی اصول کلی طراحی و ساخت یک دیوار صوتی پرداخته شده است. نمی توان این اصول را مطلق در نظر گرفت و تحت هر شرایطی به کار برد، بلکه بیشتر به عنوان راهکار و پیشنهاد مطرح شده اند که باید با شرایط هر منطقه، تطبیق داده شوند.

1.اصول آکوستیک طراحی دیوار صوتی

نویز(صدا) توسط واحد dB (دسی بل) در مقیاس لگاریتمی سنجیده میشود. صداهایی که در محدوده قابل شنود توسط انسان باشند را با اندیس حرف A یعنی به صورت dBA نشان میدهند. بنابراین شدت آلودگی صوتی ناشی از بزرگراهها نیز با میزان dBA نشان داده می¬شود. به عنوان یک قانون سر انگشتی، افزایش شدت صوت به میزان dBA10  تقریبا برابر است با دو برابر شدن بلندی صوتی که به گوش ما میرسد.(یعنی بلندی صدایی با شدت dBA60 تقریبا دو برابر بلندی صدایی با شدت dBA 50 است.) کمترین سطح صدایی که توسط گوش انسان قابل درک است تقریبا 3 دسی بل است. تغییر شدت صوت در حد dBA 5  قابل توجه و احساس برای یک انسان است.جهت فهم بهتر این مطالب میتوان انتشار صوت را حرکت مجموعه¬ای از پرتوهای صوتی دانست که از منبع صوت منتشر میشوند(هر چند که در عمل صدا بصورت امواج حرکت می کنند)، بنابراین صدا بصورت مستقیم یا غیر مستقیم از طریق انعکاس یا انکسار به گوش شنونده خواهد رسید. با نصب یک دیوار یا مانع میان منبع صدا و شنونده، میزان صدای دریافتی توسط وی کاهش خواهد یافت.(مطابق شکل) در یک محیط باز و بدون مانع و با فرض عدم انعکاس صوت، به ازای هر تغییر دو برابری در فاصله از منبع صوت، 6 دسی¬بل از شدت صدا کاسته خواهد شد. به عنوان مثال صدایی با شدت 70 dB در فاصله 100 فوت(30 متر) از منبع صدا، به 64 dB در فاصله 200 فوت(60 متر) و یا 58 dB در فاصله 400 فوت(120 متر) از منبع صدا خواهد رسید. معمولا جنس و شکل سطح زمین و محیط مابین مناطق مسکونی و منبع صدا بر روی کاهش صوت و صدای ترافیک تاثیر دارد البته این فاکتور که به terrain reduction معروف است بر روی فاکتورهای طراحی دیوار صوتی تاثیری ندارد. اصول طراحی دیوار های صوتی تا حد قابل توجهی تغییرپذیر هستند.

برخی راهکارهای اساسی طراحی دیوارهای صوتی و نصب آنها به شرح زیر است:

  • به گونه¬ای طراحی شود که در صورت امکان با محیط و طبیعت پیرامون آن همسان گردد.
  • به گونه¬ای طراحی شود که در صورت امکان با بافت شهر نشینی و ساختمان های نزدیک آن همسان گردد.
  • به گونه¬ای طراحی شود که در صورت امکان به مشخصه ای جهت نشان دادن هویت آن منطقه به کار رود.
  • به گونه¬ای طراحی شود که در صورت امکان به یک اثر هنری یا معماری در سطح منطقه و شهر تبدیل شود.

مسلما نصب دیوارهای صوتی، ممکن است در چهره و زیبایی شهری اثر منفی بگذارد و نامطلوب باشد. منظره هر دو سمت دیوار، این مشکل را خواهد داشت. بنابراین مهم است که تنها جنبه های کاهش آلودگی صوتی را در نظر نگیریم و اثرات آن بر زیبایی محیط و منظره پیرامون آن را نیز در نظر بگیریم.

یکی از مسائلی که باید در طراحی مد نظر قرار گیرد این است که دیوار صوتی در کنار ساختمان های مسکونی نصب خواهد شد و یا اینکه پشت آن یک زمین رو باز است. هرچه یک دیوار بلندتر و نزدیک تر به بزرگراه یا منازل مسکونی باشد، موثرتر خواهد بود، و کارایی آن بیشتر می¬شود در صورتی که بر خلاف آن، دید مناظر اطراف آن کاهش خواهد یافت. دیوار های صوتی بهتر است با محیط اطراف آن و بزرگراه و حتی خط کشی های بزرگراه هماهنگی داشته باشد. در مواردی که دیوار صوتی باید نزدیک ساختمان های مسکونی نصب شود، به منظور جلوگیری از کاهش دید و حذف مناظر از دید ساکنان واحد مسکونی، باید از دیوارهای شفاف مثل پلی کربنات استفاده کرد. این نوع دیوار بهترین انتخاب برای محیط های شهری هستند. همچنین در مناطق حاشیه شهر ها، اگر بخواهیم دید ساکنان آن مناطق به بزرگراه و خیابان ها را حذف نکنیم، می توان از دیوارهای شفاف استفاده کرد. نگهداری و تمیز نگه داشتن این نوع دیوار ها از مسائل مهمی است که باید همیشه به آن توجه داشته باشیم. زیرا در زیبایی محیط شهری تاثیر بسزایی خواهد داشت. از شعار نویسی های غیر قانونی باید جلوگیری نمود. 

برای جلوگیری از ایجاد یکنواختی دیوار های صوتی در مسیر های طولانی، باید در طول مسیر مدل و شکل آن را تغییر داد. 

 روشهای دیگری نیز جهت کاهش آلودگی صوتی بزرگراه که به ساکنان مجاور میرسد وجود دارد: 

  • با افزایش فاصله میان بزرگراه و مناطق مسکونی می¬توان شدت آلودگی صوتی را کاهش داد. البته این راه حل همیشه اجرایی نیست. بخصوص در شرایطی که مجبور به تاسیس یک بزرگراه از میان یک منطقه مسکونی باشیم.
  • با رعایت مسائل فنی روی خودروها از قبیل صدای موتور، اگزوز و ... می¬توان منبع تولید آلودگی صوتی را کنترل کرد.
  • با نصب پنجره دو جداره روی ساختمانهای مسکونی، می¬توان شدت نویز را کاهش داد. البته این مشکل برای فضای بیرونی ساختمانها باقی خواهد ماند.

روشهای فوق هر کدام به تنهایی قابل بحث و استفاده هستند. ولی خارج از حیطه بحث این مقاله می¬باشند که صرفا به طراحی و ساخت دیوارهای صوتی پرداخته شده است.

2.اصول اولیه طراحی دیوار صوتی

در ارتباط با طراحی ساختار دیوار های صوتی، مهم است که نظرات و دیدگاه های ساکنین آن منطقه را نیز در نظر گرفت. برای ساکنانی که مجبورند سال های سال در کنار دیوار های صوتی زندگی کنند، تغییر قابل توجهی در شرایط زندگی آنها بوجود خواهد آورد. می توان مشکل ناشی از سر و صدای ترافیک را برای آنان حل کرد ولی در عوض آن ها را با مشکلاتی نظیر کاهش دید ساکنین آن منطقه و سختی عبور و مرور مواجه کرد. می توان با مشارکت و همراهی ساکنین آن منطقه، از وقوع چنین مشکلاتی جلوگیری کرد.به منظور استفاده از مشارکت ساکنین منطقه، راههای مختلفی وجود دارد به عنوان مثال با تشکیل جلسات و سازماندهی گروه های کاری مختلف جهت مطالعات آماری می توان به این مهم دست یافت. در این ارتباط، بهتر است تا مدل ها و نقشه ها و عکس هایی تهیه گردند تا بتوان حالت های مختلف و ممکن نصب دیوار های صوتی و اثرات آنها بر روی محیط اطراف را شبیه سازی کرد. می توان با شبیه سازی صوتی، حداکثر کاهش صوتی را که مد نظر ساکنین است را به آنها نشان داد. برای طراحی دیوار های صوتی بزرگ و وسیع، می توان با مناقصه شرکت های صاحب نظر در این زمینه را به رقابت وا داشت و به همین منظور به طرح ها و الگوهای متفاوتی از طراحی و اجرای انواع دیوار صوتی دست یافت و راحت تر  و مطمئن تر طرح نهایی جهت اجرا را انتخاب نمود.در این بخش به بررسی فاکتورهای مهم و اصلی برای ساخت انواع دیوار های صوتی پرداخته شده است. برای طراحی و    شبیه سازی دیوار صوتی، می توان از نرم افزارهای کامپیوتری در این زمینه استفاده کرد. کاهش صدا به فاکتورهای متفاوتی از قبیل ارتفاع دیوار و قرار گرفتن آن نسبت به جاده و یا ساختمان یا منطقه  مسکونی که باید از آن در برابر صوت محافظت شود بستگی دارد. دو فاکتوری که در زمان محاسبه ارتفاع دیوار صوتی باید در نظر گرفت، امکان سنجی طراحی سازه متناسب با آن و هزینه اجرا است. نقطه¬¬¬¬ای وجود دارد که در آن میزان کاهش آلودگی صوتی، هزینه¬های اضافی را توجیه نمی¬کند.¬ دیوارهای صوتی بلند¬تر از 16 فوت(تقریبا 5 متر) معمولا از نظر هزینه¬های طراحی و اجرا و ساخت توجیه¬پذیر نیستند و نسبت به ارتفاع متداول، تاثیر خاصی در کاهش آلودگی صوتی نخواهند داشت. کاهش صوت در حد dB 12 توسط دیوار صوتی بسیار مشکل است و هزینه¬های بالای اجرا، ساخت آن را غیر ممکن می¬سازد. سطوح نرمال کاهش آلودگی صوتی ناشی از بزرگراه در مناطق نزدیک به دیوار صوتی و امکان¬سنجی طراحی و اجرا در جدول زیر نشان داده شده است:

کاهش نسبی در بلندی صوت امکان سنجی میزان کاهش شدت صوت
قابل احساس توسط انسان ساده و راحت 5 dB
بلندی صوت نصف خواهد شد قابل دستیابی 10 dB
بلندی صوت یک سوم خواهد شد بسیار مشکل 15 dB
بلندی صوت یک چهارم خواهد شد تقریبا غیر ممکن 20 dB

 

با نصب دیوار های صوتی در ابعاد واقعی و مناسب می توان تا حد 5dB تا 10dB کاهش صدا را داشته باشیم. به عبارت دیگر آلودگی صوتی تقریبا نصف خواهد شد. زمانی که یک عملکرد پایین تا متوسطی از دیوار صوتی انتظار داشته باشیم،انتخاب نوع مواد به کار رفته در ساخت دیوار صوتی اهمیت چندانی پیدا نمیکند. معمولا ضریب کاهش صوت موادی که برای ساخت دیوار های صوتی به کار می روند باید حداقل dBA10 بزرگتر از میزان مطلوب جهت کاهش آلودگی صوتی باشد. بنابراین اگر کاهش صوتی بیش از dBA10 خواسته باشیم، انتخاب نوع مصالح جهت ساخت دیوار صوتی،اهمیت خواهد داشت.  اگر کاهش صدا بیشتر از این مقدار مورد نظر باشد باید از دیوار های مرتفع استفاده کنیم یا کل بزرگراه را پوشش دهیم.

میزان کاهش صدا توسط دیوار صوتی به عوامل زیر بستگی دارد :

  • فاصله بین منبع صدا و دیوار
  • فاصله بین دیوار و مناطق مسکونی
  • ارتفاع موثر دیوار 
  • طول دیوار 
  • ضخامت دیوار 
  • نوع مصالح مورد استفاده

2-1 مکان¬یابی نصب دیوار صوتی

اولین و معمولی¬ترین مسئله¬ای که در کاهش آلودگی صوتی تاثیرگذار است محل قرار گیری دیوار صوتی است. اصولا بهترین حالت این است که دیوار صوتی تا حد امکان به منبع تولید صدا(بزرگراه) نزدیک باشد. به جز مواردی که همانند شکل، سطح بزرگراه پائین¬تر از سطح واحد های مسکونی باشد. در این حالت بهتر است که دیوار را در بالای بلندی نصب کرد تا بازدهی بیشتری داشته باشد. ژئومتری میان منبع صدا،خط سیر صدا و موقعیت قرارگیری واحد مسکونی بسیار حساس است. کاهش صوت بهینه زمانی حاصل خواهد شد که دیوار صوتی مورد نظر تا حد امکان به بزرگراه یا واحد مسکونی نزدیک باشد. اگر دیوار صوتی حد میان بین بزرگراه و واحد مسکونی نصب شود، میزان کاهش صوت آن تا حد قابل توجهی از حالت بهینه ای که ذکر شد کمتر خواهد شد. نصب دیوار صوتی چسبیده به بزرگراه، توسعه بزرگراه را محدود خواهد کرد. همچنین می توان علاوه بر طرفین بزرگراه یک دیوار صوتی در وسط بزرگراه نیز نصب کرد که در کاهش صوت ترافیک تاثیر خوبی خواهد داشت.بهترین نوع دیوار صوتی از نوعی است که بزرگراه ها در داخل تونل باشند و یا خیابان پایین تر از سطح کف زمین یا منبع گیرنده صدا باشد، در اینصورت فرو رفتگی و دیوارهای آن یک نوع عایق صوتی خوب محسوب می¬شوند.صداهای ترافیکی که از پشت دیوار صوتی به گوش می رسد شامل صداهایی است که از روی دیوار و همچنین از داخل دیوار عبور کرده است. 

2-2 ارتفاع دیوار صوتی

اگر یک خط مستقیم فرضی بین منبع صدا و گیرنده صدا  وصل کنیم آن بخش از ارتفاع دیوار صوتی که بالاتر از این حد قرار گیرد، ارتفاع موثر دیوار صوتی نامیده می شود و هرچه ارتفاع موثر دیوار صوتی بالاتر باشد کاهش صوت بیشتری خواهیم داشت. از فاکتور های مهم طراحی دیوار صوتی،ارتفاع آن است .به عنوان یک قانون کلی،اگر خطی از ارتفاع 1 متری کف زمین بزرگراه به نقطه¬ای در ارتفاع 5/1 متری کف واحد مسکونی مجاور بزرگراه  وصل کنیم،حداقل ارتفاع دیوار صوتی باید به حدی باشد که خط مذکور را قطع نماید. البته این موضوع چندان برای ساختمانهای بالای دو طبقه  عملی نیست. مسلما با افزایش ارتفاع دیوار می توان آلودگی صوتی را کاهش داد، ولی هزینه های اجرا و تاثیر آن در زیبایی شهری را نیز باید در نظر داشت.معمولا دیوارهای بلند تر از 8 متر را نمی توان به دلایل فوق پذیرفت. با استفاده از دیوار صوتی مناسب در حدود dBA 5 از آلودگی صوتی ناشی از بزرگراهها را می توان کاهش داد.این در صورتی است که دیوار، خط الراس بین منبع صدا و گوش ساکنان آن منطقه را قطع کرده باشد.از این به بعد با افزایش هر یک متر ارتفاع دیوار صوتی می توان dBA 5/1 از آلودگی صوتی را کاهش داد.معمولا استفاده از دیوار های صوتی می تواند برای ساکنین طبقه دوم و یا بسته به ارتفاع دیوار برای ساکنین طبقه سوم کاهش صوت موثری برای صدا داشته باشد. هر چه ارتفاع واحد مسکونی بالاتر رود تاثیر دیوار صوت کمتر می شود. برای واحد های مسکونی بالاتر از طبقات دوم لازم است از عایق های صوتی نظیر پنجره دوجداره روی هر واحد مسکونی استفاده شود مگر اینکه ارتفاع دیوار صوتی را تا حد امکان بالا ببریم. حتی استفاده از دیوار صوتی در کنار ساختمان های چند طبقه باعث کاهش صدا در فضای بیرونی آن ساختمان ها نظیر پیاده رو، بالکن و طبقات همکف خواهد شد. ارتفاع یک دیوار صوتی برای رانندگان و عابران از خیابان یا بزرگراه مهم است، همچنین حالت های مختلفی که از نظر جهت یا موقعیت می تواند برای ناحیه مسکونی یا فضای باز کنار آن داشته باشد نیز به این مهم می افزاید. به عبارت دیگر مثلا نصب دیواری به ارتفاع 5/1 متر مسلما روی میدان دید رانندگان تاثیر خواهد گذاشت. هر چند که در این شرایط هنوز کمی مناظر طبیعی و شهری اطراف قابل دیدن هستند. با دیواری به طول 3 متر تنها نقاط بلند آن منطقه قابل رویت خواهد بود، مانند ساختمان های چند طبقه یا کوه ها یا مناره ها که معمولا مشخصه و نماد یک منطقه محسوب می شوند.یک دیوار 5 متری عملا، کل منظره اطراف را کور خواهد کرد. در چنین مواردی توجه خاصی باید به این موضوع نمود و در انتخاب شکل، رنگ و نوع موادی که برای ساخت دیوار صوتی بکار می رود تجدید نظر کرد تا رانندگان در حد قابل قبولی فضا و منظره جهت تماشا داشته باشند.بدین منظور و در جهت تامین حداقل نیاز های جلوه های بصری یک دیوار صوتی، اقدامات زیر پیشنهاد می گردد:

  • استفاده از رنگ ها: به عنوان مثال نقاشی دیوار با رنگ های روشن ازبالای دیوار تا رنگ های تیره در پایین دیوار 
  • استفاده از مطالح شفاف 
  • دادن یک شیب ملایم به دیوار به سمت خارج بزرگراه
  • کاشت پوشش های گیاهی کوتاه در جلو دیوار و درخت های بلند در پشت آن

2-3 طول و پیوستگی دیوار صوتی

از مسائل مهمی که باید به آن توجه نمود این است که یک دیوار صوتی نباید در محلی از آن قطع شود یا فاصله بیفتد. البته این مسئله همیشه ممکن نیست. شاید مجبور باشیم جهت دوچرخه سوار یا عابران پیاده معابری از میان دیوار باز شود. به منظور اینکه بازدهی دیوار صوتی مربوط کم نشود چند راه حل وجود دارد. مطابق شکل باید دیوار را روی هم همپوشانی کرد به طوریکه طول معبر ایجاد شده حداقل 3تا 4 برابر عرض همپوشانی شده باشد. فاکتور دیگری که باید در نظر گرفت این است که طول دیوار مابین دو گذرگاه را اندازه¬ای بگیریم که مطابق شکل اگر از واحد مسکونی به دو سر گذرگاه دو خط وصل کنیم،زاویه ای بیشتر از 160 درجه تشکیل دهد. اگر امکان ایجاد فاصله بین دو گذرگاه نیست می توان انتهای دیوار ها را به سمت داخل برگردانیم(مطابق شکل). در نتیجه برای مکان هایی که دیوار صوت باید قطع شود مانند کوچه هاو ... باید یک دیوار صوتی دوم روبروی دیوار صوتی اول نصب شود به صورتی که راهرویی موازی با خیابان تشکیل شود. دیواره های این راهرو باید از جنس مواد جاذب صوت انتخاب شود تا از انعکاس صوت در این راهرو جلوگیری شود. در مناطقی که در انتهای دیوار صوتی قرار دارند کارایی دیوار صوتی کاهش خواهد یافت بدلیل اینکه با پایان دیوار صوتی خود موجب ایجاد صوت خواهد شد. بنابراین یک دیوار صوتی باید حداقل تا بعد از مناطق مسکونی وجود داشته باشد. اگر وجود یک کوچه، پیاده رو و یا چهار راه باعث قطع دیوار صوتی شود توان کاهش صوت آن به مقدار قابل ملاحظه ای کم خواهد شد.

2-4 ضخامت و مصالح مورد استفاده

معمولا یک دیوار تک جداره ( تخت ) با وزن تقریبی 20 کیلوگرم بر متر مربع ظرفیت کاهش صوت کافی را خواهد داشت. اگر یک دیوار با میزان کاهش صوت 10dB بزرگتر از حد مطلوب داشته باشیم نمی توان آن را طوری طراحی کرد(مثلا دو جداره) که توان کاهش صوت آن مثلا به 20dB برسد. به عبارت دیگر یک دیوار صوتی باید کاملا توپر باشد و موادی که برای ساخت آن ها استفاده شده است عاری از هرگونه ترک یا خلل و فرج باشد. حتی سوراخ های کوچک در درون دیوار صوتی نیز منجر به کاهش عایق پذیری صوتی آن تا حد قابل ملاحظه ای می شود. پس بنابراین مهم است که دیوار صوتی مورد نظر کاملا روی سطح زمین یا پایه ای که برای آن طراحی شده است قرار گیرد و هیچگونه شیار و یا شکافی بین زمین و سازه وجود نداشته باشد. بهترین انتخاب جهت ساخت دیوار صوتی با در نظر گرفتن حفظ نمای شهری ورقهای تخت پلی¬کربنات هستند. در جدول زیر وزن واحد سطح ورقهای تخت تولیدی توسط شرکت پلیمر طلایی یزد نشان داده شده است:

مشخصات آکوستیکی ورقهای تخت پلی¬کربنات 8 و 16 میلیمتر در جداول و نمودارهای زیر نشان داده شده است:

 

16 14 12 10 8 ضخامت)mm(
19/2 16/8 14/4 12 9/6 وزن هر متر مربع )Kg(

 

2-5 پدیده انعکاس صدا از روی دیوار صوتی

معمولا پس از نصب دیوار صوتی در یک سمت یک بزرگراه ساکنان واحد های مسکونی سمت مقابل آن از افزایش نسبی آلودگی صوتی شکایت می کنند سطح صدای ایجاد شده در طرف دیگر خیابان به عواملی از جمله شرایط منطقه، ارتفاع دیوار و نوع ساختمان های آن منطقه بستگی دارد. اگر آن ساختمان ها از نوع آپارتمان های چند طبقه و به هم پیوسته باشند، بین دیوار و این ساختمان ها یک فاصله کانونی بسته ایجاد خواهد شد که در این فاصله کانونی، صدا به طور پیوسته در حال رفت و آمد است ( انعکاس پیاپی صدا خواهیم داشت ) در مباحث قبلی  بیشتر اصوات مستقیم یا غیر مستقیم انکسار یافته مورد بررسی قرار گرفتند. اما امواج صدای انعکاس یافته از روی سطوح سخت نیز از اهمیت بالایی بر خوردار هستند. مطالعاتی که در این زمینه انجام شده است این نظریه را رد می¬کند. اگر تمام امواج صوتی که به دیوار صوتی برخورد می¬کنند به سمت مقابل منعکس گردند، افزایش آلودگی صوتی در سمت مقابل از نظرمحاسبات تئوری از 3 دسی بل تجاوز نخواهد کرد. در عمل تمام انرژی صوتی به سمت دیگر منعکس نمی گردد. قسمتی از آن از داخل یا بالای دیوار عبور میکند، بخشی از آن به جهت های دیگری از سمت مقابل که ساختمان های مسکونی وجود ندارد منعکس می شوند، قسمتی از آن توسط        پوشش های گیاهی یا کف زمین بزرگراه جذب می شود و قسمتی از آن پس از برخورد به اتومبیلهای داخل بزرگراه منحرف می شوند. علاوه بر این به دلیل مسافت بیشتری که امواج صوتی تا آن طرف بزرگراه طی کنند بخشی از آنها ضعیف شده و یا از بین می روند.اندازه گیری هایی که بدین منظور انجام شده است، تنها حاکی از افزایش صدا در حدود 1 تا 2 دسی بل است.نصب دیوار صوتی در دو طرف بزرگراه می تواند در کارایی آن موثر باشد و پدیده تاب و باز تاب بین دو دیوار، خود پدیده ای ناخواسته است. که علاوه بر آزار رانندگان عبوری می¬تواند بازدهی و کارایی یک دیوار صوتی یعنی کاهش آلودگی صوتی بزرگراه را کاهش دهد. هر چند که این پدیده تنها باعث 2 دسی بل آلودگی صوتی بزرگراه خواهد گردید، اماروشهایی وجود دارد که میتوان آن را به حداقل رسانید. یکی آنکه نسبت عرض بزرگراه به ارتفاع آن حد اقل 10 به 1 باشد. به عنوان مثال دو دیوار 3 متری که در دو طرف بزرگراه نصب شده اند، باید حد اقل فاصله 30 متری با یکدیگر داشته باشند تا این پدیده به حداقل ممکن برسد. از آنجا که با افزایش فاصله، کاهش شدت صوت را خواهیم داشت، اگر دیوار های صوتی با فاصله از بزرگراه نصب شوند، در کاهش پدیده انعکاس صوتی موثر خواهند بود. زمانی که دیوارهای صوتی طرفین بزرگراه به هم نزدیک باشند و سطح آن ها از مواد سختی مثل آهن یا بتون تشکیل شده باشد، دیواره¬ها صدا را منعکس خواهند کرد که این به منزله افزایش آلودگی صوتی محیط اطراف می باشد.

مشکل انعکاس صوت را می توان با پوشش دیواره ها بوسیله مواد جاذب صوت کاهش داد. می توان سمتی از دیوار صوتی که با بزرگراه در ارتباط است را با مواد جاذب صوت پوشش داد و این پدیده را تا حد زیادی کاهش و یا حتی حذف کردکه این مسئله جلوه های دیداری و بصری دیوار را خراب خواهد کرد.تحقیقات گسترده ای در این زمینه انجام شده است و بهترین راه  حل استفاده از مواد جاذب صوت روی سطح دیوار صوتی عنوان شده است. با این کار حدود 4 دسی بل از آلودگی صوتی بین دیوارها کاهش خواهد یافت. اگر بخواهیم از زیبایی دیوار ها نیز کاسته نشود،     می توان بخشی از دیوار صوتی را با مواد جاذب پوشش داد. تحقیقات نشان داده که با پوشش 60 سانتیمتری پائین دیوار و یا 10 سانتیمتر بالای دیوار می توان در حدود 1 تا 2 دسی بل از آلودگی صوتی ناشی از انعکاس صوت کاست. می توان دیوار صوتی را با شیب ملایمی به سمت بیرون نصب کرد تا صدا به سمت بیرون و جایی که موجب آزار و اذیت دیگران نشود هدایت کرد.راهکارهای متفاوت گران قیمتی جهت افزایش بهره¬وری دیوارهای صوتی موجودند. از جمله راهکارهای ساده و ارزان آن  می توان به مورد زیر اشاره کرد :

همانطوری که گفته شد پس از نصب دیوار صوتی، بخشی از آلودگی صوتی که همچنان برای ساکنان واحدهای مسکونی وجود خواهد داشت، ناشی از شکست صوتی روی لبه بالای دیوار صوتی و درنتیجه پخش صوت در همه جهات خواهد بود. یکی از روشهایی که برای غلبه بر این مشکل و از طریق تحقیقات علمی گسترده ای بدست آمده است، روشT-Profile است. بدین معنی که اگر روی لبه بالای دیوار یک صفحه افقی نصب شود (مطابق شکل) می¬تواند آلودگی صوتی را تا dB 5/1 نسبت به دیوار مشابه از نظر ابعادی ولی بدون لبه Tشکل، کاهش دهد. این شکل حتی نسبت به دیگر اشکال دیوار صوتی مثل Y-Profile و یا ↑-profile کارایی بیشتری دارد. همچنین می توان با افزودن یک ماده جاذب صدا بروی سطح افقی قسمت T-Profile باز هم کارایی و خواص کاهش صوت آن را تا dB 3  بالا برد. تحقیقات نشان داده که جهت کاهش آلودگی صوتی تا 2 الی 3 دسی بل باید ارتفاع دیوار را حدود 3 فوت (90cm) افزایش داد که این مسئله شاید  در هزینه با روش T-Profile تفاوت چندانی نداشته باشد ولی در پیش بینی طراحی فونداسیون و اسکلت دیوار صوتی تجدید نظر جدی و هزینه¬بری را خواهیم داشت. در طراحی دیوار T-Profile، عرض کلاهک روی دیواره باید در حدود 60 تا 100 سانتی متر و ضخامت 15 تا20 سانتی متر و پوشیده با مواد جاذب صوت باشد. البته نکته مهمی که باید بدان توجه داشت اینست که مواد جاذب صوت باید همیشه تمیز نگه داشته شوند. بخصوص کلاهک T شکل که به علت افقی بودن، محلی برای جمع شدن خاک و آلودگی های خارجی محیط است.از دیگر روشهای رفع پدیده انکسار و انعکاس صوت از لبه دیوار صوتی، نصب استوانه¬هایی با پوشش خارجی مواد جاذب بر روی سر تا سر لبه بالایی دیوار صوتی است. تحقیقات نشان داده است که استفاده از دو استوانه با مواد جاذب صوت که لبه بالای دیوار نصب شده بوده اند، آلودگی صوتی را نسبت به دیوار مشابه با همان ارتفاع در حدود 2 تا 3 دسی بل کاهش داد. اند که با استفاده از این روش روی یک دیوار صوتی که از قبل ساخته شده بود و اضافه کردن کلاهک قارچی با مواد جاذب صوت سر تا سر لبه دیوار،آلودگی صوتی 8/1 تا 3/2 دسی¬بل کاهش یافت.>روش دیگر نصب شاخک های دو شاخه یا چند شاخه روی لبه دیوار است البته با مواد جاذب صوت. نتیجه تحقیقات نشان داده است که کاهش آلودگی صوتی در حدود 2تا 3 دسی بل با استفاده از این روش میسر گردیده است.

2-6 پوشش¬های گیاهی

در طراحی دیوار های صوتی بزرگ و با ساختار وسیع، سعی می شود تا برنامه و نقشه ای برای محیط اطراف دیوار صوتی در نظر گرفته شود. مثلا فضای جلوی دیوار صوتی را با چمن یا درختچه یا دیگر انواع پوشش های گیاهی که می تواند در جذب صدا موثر باشند پوشش می دهند. پس بهعبارت دیگر سطوح سخت سیمانی یا آسفالت اطراف دیوار صوتی تاثیر کمتری در کاهش صوت ناشی از ترافیک خواهند داشت.یک باور و عقیده رایج این است که پوشش های گیاهی می توانند همانند یک دیوار صوتی عمل کنند. در حالی که عملا این چنین نیست وهر 30 متر جنگل با بوته زار متراکم حداکثر dBA3 کاهش صوت را به همراه خواهد داشت. نقش پوشش های گیاهی در کاهش آلودگی صوتی بیشتر جنبه روانی دارد. بدین معنی که ندیدن ترافیک احساس ادراک آلودگی صوتی را کاهش خواهد داد. در هر حال این راهکار به نوبه خود عاملی در جهت کاهش آلودگی صوتی می باشد. همانطور که گفته شد ظاهر دیوارهای صوتی بهتر است علاوه بر استحکام، با محیط پیرامون خود همخوانی داشته باشد. به عبارت دیگر می توان یک دیوار صوتی را به عنوان نماد و مشخصه یک منطقه در نظر گرفت. از طرف دیگر مصالح مورد استفاده در ساخت دیوار های صوتی باید به گونه ای انتخاب شوند که در برابر سایش و فرسودگی مقاوم باشند و پس از مدتی نما و ظاهر آن از بین نرود. با استفاده از رنگ ها و مصالح و پوشش های گیاهی متفاوت می توان از یکنواختی و سادگی دیوارهای طولانی کاست. بیشترین تاثیر در این زمینه را پوشش های گیاهی دارد. می توان قسمت پایه دیوار صوتی را به عنوان گلدان طراحی کرد و جهت کاشت درختچه های گوناگون مورد استفاده قرار داد. این کار ممکن است باعث شود که به نظر رسد ارتفاع دیوار کمتر از حد مورد نیاز است. در مناطقی که فضای زیادی بین ساختمان ها و بزرگراه وجود دارد مثل مناطق حاشیه شهرها، می توان از تپه¬های خاکی و دیوار های سیمانی به منظور دیوار صوتی استفاده کرد. در این صورت کاشت و پرورش پوشش¬های گیاهی انجام خواهد شد و مناظر طبیعی زیبایی را برای ساکنین و رانندگان رقم خواهد زد. پوشش های گیاهی بین بزرگراه و دیوار صوتی موجب کاهش این پدیده و پراکندگی و جذب صوت خواهد شد. این پوشش ها باید تا حد امکان، پهن و بلند و متراکم می¬باشند. می توان از دیوار های صوتی برای کاربرد های دیگر نیز استفاده کرد. مثل گرمایش خورشیدی یا تولید جریان برق، پارکینگ، طراحی های هنری، زمین بازی و ... 

2-7 بازتاب نور از دیوارهای شفاف

بازتابش نور از روی سطوح صاف دیوار صوتی همانند پلی کربنات یکی از مشکلات رایج است. این مشکل بیشتر در مورد سطوح با رنگ روشن اتفاق می افتد و باز تابش نور می تواند ناشی از نور خورشید(زمان پیش از ظهر یا غروب که زاویه تابش پایین است)یا نور چراغ ماشین ها در شب بخصوص زمانی که سطح دیوار صوتی خیس شده است باشد. استفاده از سطوح ناهموار مثل ورق های پلی کربنات مشجر می تواند در حل این مشکل موثر باشد.

باز تابش نور در روز یا شب از صفحات براق مثل پلی کربنات می تواند آزار دهنده و در بعضی موارد خطر ناک نیز باشد. این موارد در زمانیکه دیوار صوتی در پیچ خیابان یا بزرگراه قرار گرفته باشد و راستای اشعه نور چراغ خودروها با سطح دیوار صوتی یک زاویه کمی تشکیل دهد بیشتر نمود پیدا خواهد کرد. بنابراین باید سعی کرد تا با انجام برخی اقدامات پیشگیرانه این مشکل را به حداقل رساند. معمولا زمانی که زاویه تابش نور چراغ خودروها زاویه ای کمتر از 40 درجه با سطوح دیوار صوتی تشکیل دهند، تقریبا %8 پرتو های نورتابیده شده به آن، بازتاب خواهد شد. اما اگر زاویه تابش با سطح دیوار، بیشتر از 40 درجه باشد، تقریبا شدت نور بازتاب شده در حد نور تابیده شده خواهد بود واین بیشتر در سر پیچ ها اتفاق می افتد به منظور حل این مشکل چند راه حل پیشنهاد می شود.

  • •دیوار صوتی اریب(Titeld walls) :با شیب دادن به دیوار بین 6 تا 20 درجه میتوان درصد بالایی از پرتوهای بازتابیده شده را به سمت بیرون هدایت کرد و مشکل انعکاس نور از روی دیوار را تا حد زیادی کاهش داد. می توان زاویه دقیق را با توجه به پیچ  بزرگ راه محاسبه کرد.
  • •دیوارهای اریب قطعه قطعه(Tilted stacked panels):می توان بخشی از دیوار را که بیشترین تاثیر در انعکاس نور را دارد به صورت اریب مایل طراحی کرد. همچنین می توان قسمت اریب آن را خود به قطعات اریب بیشتر تقسیم کرد و با این ترفند شدت انعکاس نور را کاهش داد.
  • •نصب دیوار به صورت قوس به بیرون.

نصب دیوار با استفاده از مواد ضد انعکاس نور مثل ورق های پلی کربنات مشجر که البته در شفافیت و دید رانندگان تاثیر خواهد گذاشت.

پیام مدیر عامل

شركت پليمر طلايي يزد امیدوار است در سال جهاد اقتصادی بتواند با گسترش دامنه تولیدات خود کشور را از واردات محصولات مشابه و با کیفیت پایین رهایی بخشد و خدمتی هرچند کوچک در راستای اعتلای صنعت ساختمان و کشاورزی انجام دهد.

جستجو

گواهینامه

فروش آنلاین

LiveZilla Live Help

تماس

خ وزرا، نبش هفدهم
پلاک 26
تهران
1513833411

021-8747

021-88105586

info@ptyco.com

JoomlaMan